धनगर व्यापारी झाला होता

एक धनगर समुद्रकाठी बसून मेंढया चारीत असता, समुद्राची शोभा पाहून फार आनंदित झाला. त्या वेळी समुद्र अगदी शांत होता व त्यावरून व्यापारी लोकांची गलबते फिरत होती. ती पाहून, आपणही एक गलबत विकत घ्यावे व व्यापार करावा असे त्यास वाटले, मग आपल्या सगळ्या मेंढया विकून त्याचा जो पैसा आला, तो देऊन त्याने एक लहानसे गलबत विकत घेतले आणि त्यात खजूर भरून तो व्यापारासाठी निघाला.

वाटेत, समुद्रात मोठे वादळ झाले, त्यामुळे गलबत बुदू नये म्हणून त्यातला सगळा माल त्यास समुद्रात टाकून दयावा लागला. पुढे तर समुद्र इतका खवळला की, त्या धनगराचे गलबत किनाऱ्यानजीक एका खडकावर आपटून त्याचे तुकडे तुकडे झाले. तो स्वतः मोठया नशिबाने वाचला.

पुढे ज्या मनुष्यास त्याने आपल्या मेंढया विकल्या होत्या, त्याजपाशी जाऊन त्या मेंढया राखण्याची चाकरी त्याने पत्करली. हळुहळू त्याजपाशी बरीच रक्कम जमा झाली. नंतर पूर्वीप्रमाणेच, एके दिवशी, तोच मेंढयांचा कळप राखीत तो समुद्रकाठी बसला असता, समुद्राचे शांत स्वरूप पाहून त्यास म्हणतो ‘अरे, तुझ्या रूपास मी पुनः भुलणार नाही. दुसरे लोक आपले द्रव्य तुझ्या हाती खुशाल देवोत, पण मी जे शहाणपण एकदा विकत घेतले आहे, ते विसरून पुनः तुझ्या नादी लागेन, अशी आशा तू मुळीच बाळगू नकोस.’

तात्पर्य:- ज्याचा जो धंदा नव्हे, त्यात त्याने एकाएकी पडू नये. त्याचप्रमाणे ज्याने एकवार आपणास फसविले, त्याचा पुनः विश्वास धरणे धोक्याचे आहे.