श्रीपुरुषसूक्त

श्रीगणेशायनमः ॥ अथपुरुषसुक्तम्‌ ॥ सहस्त्रशीर्षा षोळशनारायणः पौरुषमानुष्टुभं त्रिष्टुवंतं ॥ अभि षेकेविनियोगः ॥ हरीः ॐ स॒हस्त्र॑र्शीर्षा॒पुरु॑षःसह स्त्रा॒क्षःस॒हस्त्र॑पात् ॥ सभूमिं॑वि॒श्वतो॑वृ॒त्वाऽत्य॑तिष्ठद्दशां गु॒लम् ॥ पुरु॑षए॒वेदंसर्व॒यद्भू॒तंयच्च॒भव्य॑म् ॥ उ॒तामृ॑ त॒त्वस्येशा॑नो॒यदन्ने॑नाति॒रोह॑ति ॥ ए॒तावा॑नस्यमहि॒ मातो॒ज्यायां॑श्व॒पूरु॑षः ॥ पादो॑स्य॒विश्वाभू॒तानि॑त्रि॒पा द॑स्या॒मृतं॑दि॒वि ॥ त्रि॒पादू॒र्ध्व‍उदै॒त्पुरु॑षः॒पादो॑स्ये॒हाभ॑व॒ त्पुन॑ः ॥ ततो॒विष्व॒ङ्व्य्॑क्रामत्साशनानश॒नेअ॒भि ॥ तस्मा॑द्दि॒राळ॑जायतवि॒राजो॒अधि॒पूरु॑षः ॥ सजा॒तोअ त्य॑रिच्यत॒श्वाद्भूमि॒मथो॑पु॒रः ॥१॥

यत्पुरु॑षेणह॒ विषा॑दे॒वाय॒ज्ञमत॒न्वत॥ व॒सं॒तोअ॑स्यासी॒दाज्यं॑ग्री॒ष्म इ॒ध्मःश॒रद्ध॒विः ॥ तंय॒ज्ञंब॒र्हिषि॒प्रौक्ष॒न्पुरु॑षंजा॒तम्॑ ग्र॒तः ॥ तेन॑दे॒वाअ॒यजंतसा॒ध्यारुष॑यश्व॒ये ॥ तस्मा॑ द्य॒ज्ञात्स॑र्व्॒हु त॒ः संभृ॑तंपृषदा॒ज्यम् ॥ प॒शू॒नतांश्व॑क्रेवाय॒ व्या॑नार॒ण्यान्ग्रा॒म्याश्व॒य्व् ॥ तस्मा॑द्य॒ज्ञात्स॑र्व॒हुत॒ऋचः॒ सामा॑निजाज्ञिरे ॥ छंदां॑सिजज्ञिरे॒तस्मा॒द्यजु॒स्तस्मा॑ दजायत ॥ तस्मा॒दश्वा॑अजायंत॒येकेचो॑भ॒याद॑तः ॥ गावो॑हजज्ञिरे॒तस्मा॒त्तस्मा॑ज्जा॒ताअ॑जा॒वय॑ः ॥२॥

यत्पुरु॑षं॒व्यद॑धुःकति॒धाव्य॑कल्पयन् ॥ मुखं॒किम॑स्य॒ कौबा॒हूकाऊ॒रूपादा॑उच्येते ॥ ब्राह्मणो॑ऽस्य॒मुख॑मासी द्धाहूरा॑ज॒ज्य॑ःकृ॒तः ॥ ऊ॒रूतद॑स्य॒द्दैश्य॑ः प॒द्य्भांशू॒द्रोअ॑ जायत ॥ चं॒द्रमा॒मन॑सोजा॒तश्वक्षो॒ःसूर्यो॑अजायत ॥ मुख॒दिंद्र॑श्वा॒ग्निश्व॑प्रा॒णाद्दा॒युर॑जायत ॥ नाभ्या॑आसी दंतरि॑क्षंशी॒र्ष्णोद्यौःसम॑वर्तत ॥ पद्य्भांभूमि॒र्दिश॒ःश्रो त्रा॒त्तथ॑लो॒काँअ॑कलपयन् ॥ स॒प्तास्या॑सन्परि॒धय॒स्त्रिः स॒प्तस॒मिध॑ःकृताः ॥ दे॒वायद्य॒ज्ञंत॑न्वा॒नाअब॑ध्न॒न्पुरु॑षं प॒शुम् ॥य॒ज्ञेन॑य॒ज्ञम॑यजंतदे॒वास्तानि॒धर्मा॑णिप्रथ॒मा न्या॑सन ॥ तेह॒नाम॑ंमहि॒मान॑ःसचंत॒यत्र॒पूर्वेसा॒ध्याः संति॑दे॒वाः ॥३॥

अतोदेवाइतिषण्णांकाण्वोमेधाति थिर्देवाविष्णुर्गायत्री ॥ अभिषेकेवि० ॥ ॐ अतो॑दे॒वा अ॑वंतुनो॒यतो॒विष्णु॑र्विचक्र॒मे ॥ प्रु॒थि॒व्याःस॒प्तधाम॑ भिः ॥ इ॒दंविष्णु॒र्विच॑क्रमेत्रे॒धानिद॑धेप॒दम ॥ समू॑ह्ळम स्यपांसु॒रे ॥ त्रीणि॑प॒दाविच॑क्रमे॒विष्णु॑र्गो॒पाअदा॑भ्यः ॥ अतो॒धर्मा॑णिधा॒रय॑न ॥ विष्णो॒ःकर्म॑णिपश्यत॒यतो॑ व्र॒तानि॑पस्प॒शे ॥ इंद्र॑स्य॒युज्य॒ःसखा॑ ॥ तद्दिष्णो॑ः पर॒मंप॒दंसदा॑पश्यंतिसू॒रय॑ः ॥ दि॒वी॑व॒चक्षौ॒रात॑तम ॥ तद्दिप्रा॑सोविप॒न्यवो॑जागृ॒वांस॒ःसमिं॑धते ॥ विष्णो॒र्यत्प॑र॒मंप॒दम ॥१॥

इति पुरुषसूक्तं विष्णुसुक्तं च ॥ दे॒वस्य॑त्वासवि॒तुःप्र॑स॒वे॑श्विनो॑र्बा॒हुभ्यां॑पू॒ष्णोहस्ता॑भ्या म॒ग्नेस्तेज॑सा॒सूर्य॑स्यवर्च॒सेंद्र॑स्येंद्रि॒येणा॒भिषिं॑चामि ॥ बलायश्रियैयशसेन्नाद्याय ॥ अमृताभिषेकोस्तु शांतिः पुष्टिस्तुष्टिस्वास्तु ॥ ॥ ॐ शांतिः शांतिः शांतिः ॥

इति पुरुषसूक्तं समाप्तम ॥